ძნელი წარმოსადგენია, რომ სულ რაღაც 5-7 გრამი მოცულობისა და 40X20X30
მილიმეტრი ზომის წყვილ ორგანოს შეუძლია ორგანიზმში მიმდინარე
უმნიშვნელოვანესი ძვრების "ხელმძღვანელი" იყოს, მაგრამ ეს სულაც არ
გაგვაკვირვებს, თუ გავიხსენებთ, რომ თირკმელზედა ჯირკვალი ენდოკრინული
ორგანოა.
ცხოველთა გამონაყოფებს, მათ ორგანოებსა და ქსოვილებს სამკურნალოდ
უხსოვარი დროიდან იყენებდნენ, თუმცა ეს პროცედურები უმეტესად
რელიგიურ-მისტიკურ რიტუალებს წარმოადგენდა და არაფერი ჰქონდა საერთო
სამედიცინო მოსაზრებებთან. ჰორმონების შესახებ მხოლოდ მას შემდეგ გახდა
ცნობილი, რაც მე-19 საუკუნეში ფიზიოლოგებმა შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლები
აღმოაჩინეს. აქედან მოყოლებული, ცხოველური წარმოშობის სამკურნალო
საშუალებათა ფართო გამოყენება დაიწყო.
შაქრიანი დიაბეტი არც ერთ ორგანოსა თუ ორგანოთა სისტემას არ ინდობს. არც
გულ-სისხლძარღვთა სისტემაა გამონაკლისი. შაქრიანი დიაბეტის ფონზე
გაცილებით სწრაფად ვითარდება ათეროსკლეროზი და არტერიული ჰიპერტენზია,
რომლებიც მისი განუყრელი თანამგზავრები არიან.
ტროფიკული წყლულების 5% შაქრიანი დიაბეტით გამოწვეული წყლულების წილად
მოდის. დიაბეტური წყლული სხვა ტროფიკული წყლულებისგან იმით განსხვავდება,
რომ რამხელაც არ უნდა იყოს, არასოდეს აყენებს ავადმყოფს ტკივილსა და
ტანჯვას. მიზეზი ის გახლავთ, რომ შაქრიანი დიაბეტის დროს, ნერვული
დაბოლოებების დაზიანებისა და კვდომის (დიაბეტური ნეიროპათიის) გამო,
ტკივილის შეგრძნება სუსტდება, განსაზღვრულ სტადიაში კი სრულიად ქრება.
ლოსი, ცხენირემი (Alces alces), წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. მამალი ლოსის სხეულის სიგრძე 3 მ, მასა 570 კგ აღწევს. დედალი უფრო პატარაა. ლოსს აქვს გრძელი ფეხები, ვიწრო, წვეტიანი ჩლიქები, მოგრძო თავი, ხორციანი ზედა ტუჩი, დიდი, მოძრავი ყურები, ყელის არეში კანოვანი გამონაზარდი, რომელიც ბალნითაა დაფარული. მამლის რქები ნიჩბისებურია და გვერდებისაკენ განზიდული; დედალი ურქოა. ლოსის სხეული უხეში ბეწვითაა დაფარული.
კალიები (Acridoidea), მწერების ზეოჯახი სწორფრთიანების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 9 სმ აღწევს. აქვთ 2 წყვილი ფრთა ან სულ უფრთოები არიან. ზოგჯერ ფრთები განვითარებადაუმთავრებელია. უკანა ფეხებს სახტომათ იყენებენ. მოკლე კვერცხსადები აქვთ. კვერცხებს დებენ გროვებად, რომელიც ქაფისებრი სითხე მკვრივდება. მატლები გაზაფხულზე იჩეკება. კანს 4—7-ჯერ იცვლიან. ზეოჯახში 10000-მდე სახეობაა. კალიების მრავალი სახეობა დიდ ზიანს აყენებს სოფლის მეურნეობას. საქართველოში ყველაზე მავნე სახეობებია ეგვიპტური კალია (Anacridium aegypticum), იტალიური კალია (Caliliptamus italicus), მაროკოს კალია (Dociostaurus maroccanus), გადამფრენი ანუ აზიური კალია (Locusta migratoria).